Over de bijbel

> een infoblog over de bijbel van dominee Otto Grevink

De eerste bijbel die ik leerde kennen was een kinderbijbel. Een overzichtelijk boek met de mooiste en spannendste verhalen uit de bijbel. En met plaatjes. De echte bijbel is een stuk ingewikkelder. Veel dikker, en met veel meer en moeilijkere verhalen. Het heeft me een tijd gekost voordat ik een beetje thuis raakte in de bijbel. Hoe zit die bijbel in elkaar en hoe kun je er je weg in vinden?

MijnKerk.nl spreekt over de bijbel vanuit de christelijke traditie.

Wat betekent ‘bijbel’?

De naam bijbel betekent ‘boeken’. Denk maar aan ‘bibliotheek’. De bijbel is een bibliotheek van verschillende boeken. Genesis, Exodus, Numeri enzovoort noemen we bijbelboeken. Deze bijbelboeken staan voorin de bijbel in de inhoudsopgave. Ieder bijbelboek heeft een aantal hoofdstukken. De zinnen in die hoofdstukken zijn verdeeld in verzen. De bijbel is verdeeld in het Oude Testament (vóór Jezus) en het Nieuwe Testament (vanaf Jezus). De Joden hebben als bijbel wat de christelijke kerken het Oude Testament noemen. In de rooms-katholieke traditie zijn er nog zeven extra boeken, die er later bij zijn gekomen, de deuterocanonieke boeken. Vandaar dat er in sommige bijbels meer boeken staan.

bijbel bibliotheek

Wie heeft de bijbel geschreven?

Al die bijbelboeken zijn door heel veel verschillende mensen in verschillende tijden geschreven. Dit gebeurde in een periode van ongeveer 1500 jaar. Meerdere bijbelboeken zijn ook zelf door meerdere schrijvers geschreven.  Het bijbelboek Jesaja is bijvoorbeeld door drie verschillende hoofdschrijvers geschreven in elk hun eigen tijd. En aan het begin van de bijbel kun je twee scheppingsverhalen lezen.

Wat voor verhalen staan er in de bijbel?

Net als in een bibliotheek vind je ook in de bijbel heel veel verschillende soorten boeken. Er zijn boeken met:

Wat is het verschil tussen het Oude en het Nieuwe Testament?

In het Oude Testament vinden we de boeken van het volk Israël. Dezelfde boeken als de Joden in hun bijbel hebben. Het Oude Testament vertelt geloofsverhalen van Israël over hun leven met God. Over hoe God met de wereld begon en mensen maakte. En over hoe God uit die mensen één man vroeg hem te volgen, Abraham. Uit hem ontstond een heel volk, dat werd genoemd naar zijn kleinzoon Jakob, die door God Israël genoemd werd. Dat volk leefde met God met wisselend succes zou je kunnen zeggen. Soms dacht het volk meer aan zichzelf dan aan God. Vaak waren er mensen die juist lieten horen hoe mooi het leven met God kan zijn. Het Oude Testament vertelt daarover.

Het Nieuwe Testament gaat over Jezus. Hij was ook een Jood. Hij kende de bijbel zoals die toen was, en die wij het Oude Testament zijn gaan noemen. Hij onderwees er ook uit. Hij werd een rabbi, meester, genoemd. Volgelingen van Jezus vertelden over hem in de evangeliën. Ook wilden ze dat verhaal in de hele wereld vertellen. Ze schreven over hun ontmoetingen met mensen in andere streken en landen. En ze schreven brieven naar de eerste gemeenschappen van christenen die ontstonden. Wat betekent geloven in Jezus eigenlijk, hoe kun je leven met Jezus, en wat brengt de toekomst, waren daarin belangrijke vragen.

boekrol

Welk evangelie vertelt het échte verhaal over Jezus?

Er zijn vier evangeliën in de bijbel terecht gekomen. De vier evangeliën in de bijbel zijn Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes. Alle vier wilden hún verhaal over Jezus vertellen. Aan hun eigen publiek. Zo vertelde Matteüs zijn evangelie speciaal voor Joden, Lucas voor niet-Joden en Johannes voor Grieken. Marcus is het oudste en het kortste evangelie.

We vermoeden dat Matteüs en Lucas het Marcusevangelie gekend hebben. En dat zij beiden nog andere verhalen kenden met uitspraken van Jezus. Want kijk maar eens: in Mattheüs, Marcus en Lucas komen veel dezelfde verhalen voor. Ze worden net iets anders verteld maar lijken heel erg op elkaar. Het verhaal waarin Jezus veel mensen te eten geeft , maar ook het lijdensverhaal van Jezus aan het einde van elk evangelie: Ze zijn net even anders geschreven en hebben eigen accenten. Dat maakt het niet minder of meer waar. Het is een andere versie van hetzelfde verhaal van Jezus.

Is alles letterlijk zo gebeurd zoals het in de bijbel staat?

De bijbel is geen geschiedenisboek. Dan was hij vast nóg dikker geweest. De bijbel is een boek waarin de schrijvers zin zoeken. Hoe kunnen we leven in onze tijd? Hoe kunnen we omgaan met de wereld, met elkaar en met God? De bijbelverhalen gaan dus over betekenissen, die de schrijvers proberen te geven aan gebeurtenissen, aan de wereld om hen heen en aan God. Wat betekent die gebeurtenis voor mij? Wat betekent de wereld voor mij? Wat betekent God voor mij?

jezus als herder

Betekenissen zijn goed te vangen in symbolen. Een storm bijvoorbeeld, om aan te geven hoe eng iets is. Of het verhaal van Jona en de vis. De symbolen in deze verhalen geven betekenis aan wat het verhaal wil vertellen. En die betekenis is waar. Of het waar is zoals het er staat, doet er minder toe, want de bijbel is geen geschiedenisboek. De bijbel geeft betekenis aan hoe we kunnen leven.

Natuurlijk is de bijbel in een andere tijd geschreven. Dus veel dingen spelen nu niet meer, of doen we nu niet meer zo. We leven ruim twee- tot drieduizend jaar later, in Nederland. En we gaan anders met elkaar om. Toch word ik geïnspireerd door de bijbel.

Hoe kun je nu nog geïnspireerd worden door de bijbel?

Je kunt geïnspireerd worden door de bijbel als je op zoek gaat naar waar een bijbelverhaal eigenlijk over gaat. Neem het verhaal van Abraham. Hij was een soort vorst in die tijd. Hij had veel bezittingen. En hij komt uit een cultuur met allemaal verschillende goden. En God vraagt hem zijn thuis te verlaten en met hem op weg te gaan. Eigenlijk is Abraham dus iemand van wie het leven er volstrekt anders uit zag dan het onze. Het verhaal van Abraham laat ons zien dat je niet aan het oude vast hoeft te houden. Het vertelt over iemand die durft te veranderen. Abraham vertrouwt op God en gaat een nieuw avontuur aan. Dat kun je nu ook doen!

Zo kun je dus op zoek gaan naar betekenissen in de verhalen. Wat betekent een bijbelverhaal voor jou nu? Iemand anders kan een andere betekenis uit hetzelfde verhaal halen. Hoe het in het verhaal eraan toe gaat is dus niet zozeer de norm, want we leven in een andere tijd. Het gaat om de waarde die het verhaal uitdraagt. Die kan aan jouw geloof betekenis geven.

De waarde van de bijbel is groter dan hoe het precies beschreven is door mensen.  Door de verhalen heen klinkt God. God leefde met mensen toen in hun tijd, en met ons in onze tijd. De bijbel is in een periode van ongeveer 1500 jaar opgeschreven en daarom kan er verschil zitten in wat geloven betekent, zonder dat de waarde, en zelfs de waarheid verandert.

De bijbel is een getuigenis van mensen die leefden met God. Hoe God jou en mij daarin aanspreekt, is waar. Soms is dat even zoeken, maar de bijbel is een enorme bron van inspiratie.

samen leven bidden

De bijbel is zo dik, waar begin ik?

Net zoals je in een gewone bibliotheek niet alles tegelijk begint te lezen, zou je ook in de bijbel met een van de boeken kunnen beginnen. Bijvoorbeeld met een evangelie over Jezus. Marcus is de oudste en de kortste. Dan krijg je snel een indruk. Pak een Bijbel in Gewone Taal. Die is heel toegankelijk geschreven. Of pak een kinderbijbel. Misschien heb je die nog wel ergens liggen. Als je er geen hebt, zou je kunnen kijken naar de Bijbel voor kinderen of de Prentenbijbel. Van de Bijbel in Gewone Taal is ook een Samenleesbijbel uitgegeven die in verschillende routes kriskras door de bijbel gaat, zodat je een goede indruk van de bijbel krijgt. Met bovendien veel achtergrondinformatie en verwerkingen voor kinderen, want voor hen is deze bijbel eigenlijk bedoeld. Je leest dan dus uit de ‘echte’ bijbel met achtergrondinformatie erbij. MijnKerk.nl gebruikt ook de Bijbel in Gewone Taal als huisbijbel. Je zult de bijbelteksten dan ook herkennen in onze filmpjes en blogs.

Nog meer leestips

Als je dagelijks een stukje wil lezen, dan heb ik altijd veel aan een leesrooster dat ik kan volgen, bijvoorbeeld dat van de Franse geloofsgemeenschap Taizé, waarvan ook een app te installeren is voor Android en iOS. Of volg het leesrooster van het Nederlands Bijbel Genootschap. Er zijn ook verschillende andere apps die je kunt gebruiken om dagelijks iets uit de bijbel te lezen. Er zijn offline natuurlijk mooie manieren om dagelijks een stukje te lezen met een toelichting in diverse dagboekjes, soms met een rooster, en soms op thema bij elkaar gezet.

In de Bijbel in Gewone taal zijn een aantal andere mogelijkheden nog om elke dag een stukje te lezen. In de periode voor Kerst kun je ook een app installeren met een bijbeltekst voor elke dag. Ook is er een scheurkalender te koop.

Zo ervaar ik de bijbel als een bibliotheek waarin je nooit uitgelezen raakt. Ik hoop dat je geraakt wordt door de verschillende verhalen en boeken. Zoek daarin ook vooral wat je raakt. Je hoeft niet alles te begrijpen en overal wat mee kunnen. Volgens mij is er genoeg te vinden dat waardevol kan zijn voor jouw geloof en jouw leven.

bijbel betekenis 2017

Meer infoblogs:

Over God

Over Jezus

Over de heilige Geest

 

Heb je vragen of opmerkingen? Laat het ons weten!

Contactformulier nav infoblog Over de bijbel

Heb je vragen of opmerkingen?