Leraren willen niet staken, en daarom is het goed dat ze dat doen!

Leraren die staken. Ik kan er nog steeds niet aan wennen. En dat is ook goed, want het geeft juist aan hoe uitzonderlijk en dus ook hoe nodig het is dat ze hun stem laten horen.

Getroffen door verhalen van leraren

Vorige week mocht ik een studiedag meemaken op de basisschool, waar ik als schoolpastor aan verbonden ben. Het is een school met ruim 30 leerkrachten, meest deeltijders. Ik heb een hele dag geluisterd. En ik werd diep geraakt door alle emoties die daar naar boven kwamen. Het zit ze zo hoog dat ze hun werk niet kunnen doen zoals ze dat zouden willen doen voor onze kinderen. Dat geeft heel veel frustratie. Was het maar op een creatieve manier op te lossen, dan hadden ze dat allang gedaan. Maar ik merkte bij de leerkrachten onmacht, of zoals dat in de begeleiding van zorgleerlingen heet: handelingsverlegenheid. Dat trof me heel erg. De grens is dus echt bereikt. Het houdt een keer op. En dat is nu. Of misschien al veel eerder. Eigenlijk hadden ze al veel eerder moeten gaan staken. Maar dat zit niet in hun aard. En nu is de emmer ruimschoots overgelopen.

Werkdruk, salaris en lerarentekort

De staking draait grofweg om drie thema’s: werkdruk, salaris en het groeiend tekort aan leerkrachten. De meest lastige discussie is het salaris, en daar moeten we ons niet op blind staren. Ik merk dat dat ook niet het hoofdthema is, en dat dat voortkomt uit de werkdruk. Ik heb leerkrachten gesproken die minder zijn gaan werken, omdat ze anders te lang moeten doorwerken. Daar sloeg ik steil van achterover. Dat zijn dus leerkrachten die eigenlijk vrijwillig salaris inleveren om hun overuren te kunnen blijven maken… Ook voor de andere leerkrachten is salaris een letterlijke uiting van waardering. In bijbels perspectief worden deeltijders zelfs even hoog beloond als voltijders!

Deeltijders met volle inzet verdienen volle beloning

In een mooi beeldverhaal vertelt Jezus over een eigenaar van een wijngaard die mannen zoekt om erin te werken (Matteüs 20: 1-16). Hij geeft hen het ‘normale loon voor een dag werken’. Gedurende de dag vindt hij mannen die in zijn wijngaard willen werken. En aan het eind van de dag krijgt iedereen hetzelfde loon: degene die één uur heeft gewerkt net zoveel als degene die de hele dag heeft gewerkt. Onrechtvaardig? Nee hoor, zegt de man, iedereen krijgt het normale loon voor een dag werken. Op basisscholen, waar meer deel- dan voltijders werken, zou er best extra aandacht mogen zijn voor de offers die deeltijders brengen om hun werk in hun beperkte tijd goed te doen.

Werkdruk

Werkdruk speelt daarbij een enorme rol. En op de studiedag en in contacten met leerkrachten wordt me ook steeds duidelijker wat die werkdruk betekent: veel administratie, veel kopieerwerk (omdat veel methoden zijn gebaseerd op aanvullend kopieerwerk), veel contacten met ouders en het groeiend beroep dat zij op leerkrachten doen, grote klassen, veel individuele aandacht die nodig is. En veel daarvan moet gebeuren na en voor schooltijd (van half negen tot ongeveer drie uur) en vaak ook in de lunchpauze. Leraren hebben onderwijsassistenten, kleinere klassen, meer middelen voor begeleiding en minder regels nodig.

Wat kunnen leraren zelf doen?

Leraren doen al veel, heel veel. Ze doen het elke dag maar weer met de middelen en de tijd die ze hebben. Bij veel leraren merk ik echt iets van een ‘roeping’. En dan is niet gauw iets teveel gevraagd. Het gaat hen om de kinderen. En dat zit diep, heel diep. Tegelijk treft me de onmacht. Het past niet bij ze om ‘handelingsverlegen’ te zijn. Dat geeft hen een gevoel dat ze falen. En dat slaat ze murw, merk ik. Zouden ze zelf nog wat kunnen veranderen aan hun werkomstandigheden? O, vast wel. Maar als je zo lang voor je gevoel tegen muren bent opgelopen, en vooral het gevoel hebt dat je niet gehoord wordt, dan doet dat ook iets met mensen met een sterke roeping. En daarom wordt er nu gewezen naar bestuurders en politici: nu zijn jullie aan zet!

Vertrouwen

Er is een nieuw vertrouwen nodig bij leraren. Vertrouwen dat besturen, de politiek, maar ook ouders zien wat er bij een goed leraarschap komt kijken. En dat kan alleen maar als bestuurders en politiek de werkvloer opkomen en meemaken hoe het is om leraar te zijn. Hoe mooi, hoe uitdagend, maar ook hoe knellend en soms frustrerend. Frustrerend, omdat je het beste wil voor de kinderen. Daar hebben leraren zichzelf al jaren voor weggecijferd. Ze komen pas weer met oplossingen waar ze zelf ook wat in kunnen doen, als ze het vertrouwen hebben dat er niet de hele tijd naar hèn gewezen wordt (los het maar op!), maar dat ze voldoende ondersteund worden en vertrouwd worden dat zij weten wat er nodig is. Dat zal dan ook nieuw vertrouwen geven in besturen en politiek dat ook zij de keuzen moeten maken die nodig zijn. En dat niet alles kan. Maar vergeef me: als een leerkracht vraagt waarom bedrijven wel 1,4 miljard krijgen door verlaging van de dividentbelasting – en niemand die maatregel kan uitleggen – dan kun je zo’n leerkracht toch alleen maar gelijk geven? Ook al worden appels met peren vergeleken.

Naar de werkvloer!

Daarom zouden politici en bestuurders eraan moeten werken om dat vertrouwen terug te winnen, op de werkvloer. Dan is het bedrag secundair denk ik. Als ze maar gewaardeerd worden. Ook door ouders. Niet alleen met woorden, maar vooral met daden. Want een woord zonder daad, is niets waard.

Deel dit verhaal:
Otto Grevink

Geschreven door:

Thema: Mijn lijf
12 december 2017
Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Krijg wekelijks inspiratie en praktische tips over geloof in je dagelijks leven in je mailbox.
Wij zullen je gegevens niet aan derden doorgeven.
Nieuwsbrief