MENUMENU

Liegen moet!

Al een paar jaar is het overkoepelende thema voor het herdenken en vieren van 4 en 5 mei: Vrijheid geef je door. Dit jaar ligt de nadruk op de kracht van het persoonlijke verhaal.

Dit verhaal gaat over liegen. Er zijn omstandigheden waarin dit het beste is om te doen.

Gehoorzaam en gezagsgetrouw

In de familie van mijn moeder wordt vaak verteld hoe goed mijn oma kon liegen en hoe belangrijk dat was. Het gezin leefde in een zeer protestants dorp. De kerk van toen benadrukte dat je moest gehoorzamen aan het gezag. De politieke partij waarop veel mensen stemden heette de Anti-Revolutionaire Partij. Een partij dus, die tegen revolutie was.

Het is bijzonder hoe deze gezagsgetrouwe mensen zich in de oorlog gingen gedragen. Je zou er in eerste instantie niet veel van verwachten, maar het liep gelukkig anders.

Trots

Mijn opa was op de één of andere manier betrokken bij het verspreiden van illegale kranten zoals De Trouw. Een belangrijke daad, maar met de meeste trots in haar stem kon mijn moeder vertellen over mijn oma, haar moeder.

Ze kon geweldig goed liegen, is mij verteld. Met een stalen gezicht wist zij nieuwsgierige Duitsers om de tuin te leiden en dat was maar goed ook, anders was het slecht afgelopen.

Op een dag tijdens de oorlog…

In het huis waar ze woonden was een Duitse soldaat ingekwartierd. Dit was geen vrijwillige keus, je had het gewoon te doen. De soldaat kreeg een keurige kamer. Nu was er niet alleen de soldaat, maar er was ook een radio in huis, waarmee naar Radio Oranje werd geluisterd. Een gevaarlijke combinatie onder dat éne dak.

radio oranje

Op een dag werd het huis ondersteboven gekeerd. De Duitsers zochten naar onderduikers en andere zaken die wezen op verzet. De soldaten liepen van de ene kamer naar de andere en speurden nauwkeurig rond. Er werden spullen verplaatst en zaken opgetild.
Mijn oma volgde de zoekende soldaten op de voet. Toen ze bij de kamer kwamen van de Duitse soldaat, sprak ze: Kijk, hier slaapt één van uw mannen! Kijk rustig rond.

radio verstopt slaapkamer

Het bed was keurig opgemaakt, met de sprei netjes tot aan de grond. Onberispelijk was de kamer.
Hoe bang mijn oma op dat moment was, weet ik niet… maar dat ze stalen zenuwen had, dat weet ik wel! De radio had een veilige plek onder het bed van de ingekwartierde soldaat gekregen. Het leek haar de beste verstopplek.

De Duitsers waren overtuigd. In deze kamer was het zinloos verder te inspecteren en ze deden de deur snel dicht en gingen verder met de inspectie.

Lef, lieg- en bedriegkunst

De lef van mijn oma én het kunnen verbergen van alles wat maar op zenuwen leek, redde haar en het gezin… en misschien nog meer mensen. Alle oorlogsjaren is dit goed gegaan. De radio en het gezin overleefden de oorlog, mede dankzij de geweldige lieg- en bedriegkunst van mijn oma.

Dien het leven

Van dit verhaal heb ik geleerd dat liegen van levensbelang kan zijn en soms moet en goed is. Het verbod op liegen, legt het altijd af tegen het gebod om het leven te dienen!

 

Meer lezen rond 4 en 5 mei?

Lees dan ook de blog van een jaar geleden: herdenken op 4 mei, hoe doe jij dat? Of de blog van eerder deze dag met daarin een gedicht kruispunt over het kruisen van het heden en het verleden.

bron foto radio oranje: npogeschiedenis.nl
foto slaapkamer, flickr: Brooke Raymond
5 reacties op “Liegen moet!
  1. Irma Moekestorm schreef:

    Wat een prachtig verhaal en wat een sterke vrouw was je oma! En inderdaad, zulke verhalen blijven hangen, het is echt! Dank voor het delen!

  2. Marijke Bezemer van Doorne schreef:

    In gedachten ging ik mee met je oma. De kamer onberispelijk was hun redding. Hoe heeft ze in de gauwigheid de radio daar neergezet. Of had de soldaat gewaarschuwd wat er ging komen die dag. Voor mij lijkt dat erop. Ze gaf hem onderdak. En vertrouwde Hem . Dat vindt ik bijzonder aan dit verhaal. Je oma sprak de waarheid ze loog niet. Ze werd geholpen tegen alle verdrukking in.

    • Janneke Nijboer schreef:

      Dank je Marijke voor je reactie. Mijn oma heeft de soldaat niet in vertrouwen genomen en de soldaat heeft haar ook niet gewaarschuwd. Wat ik er van begreep werd de radio na beluistering, als de soldaat weg was onder zijn bed verstopt. Daar was wel gelegenheid voor omdat hij ook vaak op pad was.

  3. Greet Garretsen schreef:

    Geweldig verhaal. Juist nu is het zo belangrijk dit soort verhalen te delen. Daarom dank Janneke.

Deel dit verhaal:
Auteur van de week

Geschreven door:

Thema: Blog
4 mei 2017
Kaarsjes:
Bekijk meer kaarsjes
Steek zelf een kaarsje aan
Kaars