Rituelen bij afscheid nemen

Belangrijke gebeurtenissen -zoals afscheid nemen- kunnen de behoefte scheppen aan nieuwe rituelen. Dat zijn handelingen die je verricht bij speciale gebeurtenissen. In deze blog geven we daarbij een paar bezinnende teksten en een mogelijk ritueel dat je aan kunt passen aan de situatie zoals die zich aan je voordoet. Misschien geeft de vorm aanleiding om zelf een ritueel te bedenken.

Afscheid nemen: het is nooit fijn. Vertrekken is een beetje sterven. Telkens zijn er in je leven momenten dat je los moet laten. Je kinderen worden volwassen en onafhankelijk. Dan word je zelf ouder en je eigen mogelijkheden worden beperkter: het lukt niet meer om met de caravan op vakantie te gaan en dus moet hij verkocht. Met beperkingen leren leven: ook een vorm van afscheid nemen. Wat vroeger kon, kan niet meer.

Bovenal zijn er de mensen van wie je afscheid moet nemen. Je ouders overlijden en je bent opeens een generatie ‘opgeschoven’. Vrienden sterven. Soms verlies je iemand niet aan de dood maar aan het leven. Relaties raken verbroken. Je moet alleen verder. Scheiden doet lijden, ook al is het je eigen keuze. Een ritueel kan je helpen om de overgang te maken, bij grotere en kleinere vormen van ‘afscheid nemen’.

De HEER is mijn herder,
het ontbreekt mij aan niets.
Hij laat mij rusten in groene weiden
en voert mij naar vredig water,
hij geeft mij nieuwe kracht
en leidt mij langs veilige paden
tot eer van zijn naam.
Al gaat mijn weg
door een donker dal,
ik vrees geen gevaar,
want u bent bij mij,
uw stok en uw staf,
zij geven mij moed.
(Psalm 23:1-4)

Ritueel

  • Trakteer jezelf op bloemen of een ‘bakje troost’ met iets lekkers erbij.
  • Geef degene die vertrekt iets mee: je kind gaat op zichzelf wonen, maakt een lange reis: welke dierbare herinneringen bewaar je zelf, welke geef je mee? Het kan een foto zijn of een brief waarin je de herinnering opschrijft.
  • Een vrouw gaf aan haar vriendin die in het buitenland ging wonen, de helft van een ketting, de andere helft hield ze zelf. Zo gaven ze hun verbondenheid een extra dimensie.  
  • Geef de zegen mee: schrijf een zegenbede op een kaart en geef die mee aan degene die voor kortere of langere tijd uit je leven vertrekt.
  • Bij overlijden: steek een kaars aan bij de foto van de overledene.
  • Breng bloemen bij het graf op de dag van overlijden of de verjaardag van de overledene.
  • Maak een wandeling met een goede vriend of vriendin en sta stil bij de overledene: samen herinneringen ophalen kan troost bieden.

Afscheid nemen
is met zachte vingers
wat voorbij is dichtdoen
en verpakken
in goede gedachten der herinnering.
Is verwijlen
bij een brok leven
en stilstaan op de pieken
van pijn en vreugde.
Afscheid nemen
is met dankbare handen
weemoedig meedragen
al wat waard is
niet te vergeten…

Is moeizaam
de draden losmaken
en uit het spinrag
der belevenissen loskomen
en achterlaten
en niet kunnen vergeten…

(Dietrich Bonhoeffer, uit Door goede machten trouw en stil omgeven, Ten Have)

Het leven is een reis

Pieter ziet het leven als een reis: “Onderweg komen we mensen tegen. Sommige trekken een leven lang met je op, andere verlies je uit het oog. Je neemt afscheid van je school, van een baan en de collega’s, van ervaringen die nooit meer terugkomen. Dat maakt weemoedig en soms doet het ronduit pijn. Maar de reis gaat verder en er is een doel, een perspectief. Voor mij is dat het Koninkrijk van God, de hemel op aarde zeg ik dan maar. Dat geeft me moed bij ieder afscheid. Ik kijk bewust achterom, sta stil bij het afscheid, maar draai me dan ook innerlijk weer om: naar de toekomst.”

We hopen dat de rituelen in deze blog bijdragen dat je op een betekenisvolle manier met een ‘extra’ beleving even stilstaat bij het afscheid nemen. Hoe doe jij dat? 

Bron: Rituelenboekje, door Nynke Dijkstra-Algra en Janet van Dijk.

Deel dit verhaal:
Gastblogger

Geschreven door:

Thema: Blog
8 maart 2019
Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Krijg wekelijks inspiratie en praktische tips over geloof in je dagelijks leven in je mailbox.
Wij zullen je gegevens niet aan derden doorgeven.
Nieuwsbrief