MENUMENU

Wat als je lichaam je in de steek laat?

We doen ons best gezond te leven, door te bewegen en na te denken over ons eetpatroon. Maar hoe gezond je levensstijl ook is: een lang en gezond leven is niet gegarandeerd.

Zoals we naar ons lichaam en gezondheid kijken, lijkt soms een beetje op hoe we met apparaten omgaan. Zolang bijvoorbeeld onze telefoon en computer doen wat er van ze verwacht wordt, is er niks aan de hand. Maar zodra je geconfronteerd wordt met een alarmerende boodschap, een haperend programma, of erger: een scherm dat niet meer reageert, dan breekt de paniek uit. 

Het is niet de bedoeling

Natuurlijk weten we dat ons lichaam geen machine is. We weten dat ons leven niet maakbaar is. Maar toch gaan we er vaak als vanzelfsprekend vanuit dat alles werkt zoals we gewend zijn. Ziekte voelt ten diepste toch als ‘iets dat niet klopt en niet hoort’. En dat is natuurlijk ook zo. Lijden past niet bij hoe we bedoeld zijn. Lijden roept vragen op die niet te beantwoorden zijn.

De illusie van de maakbaarheid

Het is daarom heel logisch dat we ons in eerste instantie verzetten tegen ziekte. We willen dit niet. Daarna gaan we op zoek naar oplossingen: medicijnen of behandelingen. Want hoe dan ook, deze ziekte of dit ongemak moet snel opgelost worden. Natuurlijk mogen we dankbaar zijn dat er voor vele ziektes behandelingen mogelijk zijn. Daarin kun je iets van Gods zorg voor ons mensen zien. 

Tegelijkertijd beseffen we maar al te goed – wie kent geen voorbeeld uit familie of vriendenkring? – dat medicijnen en behandelingen beperkt zijn. Niet alles is te genezen. Het leven is niet maakbaar. Hoe kunnen we daarmee omgaan? Wat doet ziekte met ons vertrouwen in ons lichaam, wat doet het met ons vertrouwen in God?

De smaak van stilte

Het is een precair onderwerp. Iets waar je alleen en met grote terughoudendheid over mag spreken. Iemand die uit eigen ervaring over worstelen met ziekte kon spreken, was Bieke Vandenkerckhove (1969-2015). Ze kreeg op negentienjarige leeftijd de diagnose ALS: een ongeneeslijke spierziekte. In het aangrijpende boek De smaak van stilte- Hoe ik bij mezelf ben gaan wonen, beschrijft ze haar zoektocht naar zingeving wanneer je geconfronteerd wordt met een zeer korte en beperkte levensverwachting. 

Leef je vragen

Ziekte roept vragen op. Hoe ga je daarmee om? Ergens in het boek citeert ze Rilke: ‘In zijn ‘brieven aan een jonge dichter’ spoort hij (Rilke, red.) de jonge Kappus aan geduld te hebben met alles wat in zijn hart nog niet tot een oplossing gekomen is en te proberen de vragen zelf lief te hebben ‘als voor hem niet toegankelijke kamers en als boeken die in een volkomen onbekende taal zijn geschreven.’ Hij schrijft: ‘Zoek nu niet naar de antwoorden die u niet gegeven kunnen worden, omdat u niet in staat zou zijn ze te leven. En het gaat erom alles te leven. Leef nu uw vragen. Misschien leeft u dan gaandeweg, ongemerkt, op een dag in een ver verschiet het antwoord binnen.’

Verderop schrijft ze: ‘Rilke leerde mij dus om vragen te doorleven, in plaats van ze alleen maar te doordenken. Wordt het leven een vraagteken? Roept het verzet op? Leef dan die vraag. Leef het verzet. (…) Zijn houding van bij de vraag blijven zonder in nihilisme te vervallen heeft mij diep getroffen, ook nu nog. Er spreekt vertrouwen uit, en een groot geloof.’

Gebrokenheid maakt ons open

Datzelfde hoofdstuk besluit Bieke met de indrukwekkende woorden: ’Als je in stilte wacht, in vertrouwen, ook al stormt en schreeuwt het in je en zakt de grond onder je voeten weg, dan gebeurt er wat er met Job gebeurde: de tranen van opstand, woede en wanhoop verkeren in tranen van stille ontroering, en dat is een groot wonder. 

In de psalmen en de oude monastieke geschriften noemt men dit ‘de vermorzeling des harten’. Het is een uitdrukking die mij altijd aangesproken heeft. Monniken weten: Un coeur blessé est un coeur ouvert, een gebroken hart is een open hart. Het is merkwaardig, maar zo is het. Die gebrokenheid maakt ons open.’ (Uit: De smaak van stilte, Bieke van Kerckhove, p. 117 en 118).

Kun jij ‘de vraag’ leven? Raken de woorden van Bieke je?

Reageren

Reacties

Deel dit verhaal:
MijnKerk.nl

Geschreven door:

Zoeken:

Populaire berichten

Kaarsjes:
Bekijk meer kaarsjes
Steek zelf een kaarsje aan
Kaars