Hoe kun je je kind liefdevol straffen?

Hoe kun je je kind liefdevol straffen?

22 oktober 2021 0

Liefdevol straffen? Elke opvoeder wordt je er vroeg of laat mee geconfronteerd. Een kind dat niet wil luisteren, zich dramatisch op de grond werpt en luidkeels laat horen dat het er niet mee eens is. Of, als je kind ouder wordt, dat je kind ineens de verkeerde keuzes maakt en er niet mee te praten valt. Wat doe je dan? Het antwoord is vaak: Straf geven, verbieden of negeren. 

Werken straffen?

Op de korte termijn zal een straf best weleens werken. Je kunt je afvragen wat je wilt bereiken met de straf. Een stukje bewustwording? Dat jouw kind het ongewenste gedrag niet meer herhaalt? Dat de straf zo afschrikt dat je kind het niet in z’n hoofd haalt om het nog eens te doen? Je kunt je afvragen of straf het middel is om dit doel te bereiken. Of je kind negeren, is dat een goede methode? Doelbewust negeren en niet ingaan op wat je kind zegt of doet, geeft een negatief signaal van jou aan je kind. Je brengt over dat je kind niet belangrijk genoeg is om gezien en gehoord te worden. Met negeren bereik je je doel niet. Wat je wel bereikt is een verdrietig kind, een nare sfeer en een gedeukt vertrouwen van je kind in jou.

Wat werkt wel?

Als je kind zomaar de straat over wil steken, dan is een duidelijk ‘nee’ heel functioneel! Maar verder wijst onderzoek uit dat verbieden en straffen op de lange termijn averechts werkt. Bij hele jonge kinderen helpt het al om je kind even af te leiden en daarna de draad weer op te pakken. Voor alle leeftijden geldt: praat met je kind over dingen die je belangrijk vindt. Leg uit waarom je dat belangrijk vindt. En leg uit dat je bepaald gedrag niet fijn vindt. Wanneer je die strategie hanteert, ga je merken dat het werkt. Het kind heeft geen externe motivatie nodig (dus vanwege de straf iets niet doen), maar zal vanuit zichzelf gemotiveerd zijn iets te doen of laten. En nee, je hoeft echt niet in discussie te gaan over wel of geen hagelslag op je brood. Dan volstaat een korte uitleg prima. 

Positieve verwachtingen

Er is bovendien nog een effect van het vaak straffen, verbieden of corrigeren van je kind als het iets fout doet. Dat is dat je kind zich heel vaak zal voelen als een ‘verdachte’. Je verwacht negatief gedrag van je kind en wilt dat inperken. Deze negatieve verwachting zal ervoor zorgen dat je kind op een gegeven moment je niet eens meer hoort, of dat je kind zich gaat gedragen naar jouw verwachtingen. En dat is nou juist het omgekeerde wat je wilt bereiken. Maar er is goed nieuws! Als je kind zich gaat gedragen naar je verwachtingen, dan kan het zich ook gaan gedragen naar je positieve verwachtingen!

‘Je hoeft een kind niet te straffen om ze beter te maken, je hoeft ze er slechts aan te herinneren hoe goed ze al zijn.’

Straffen? Nee. Positieve eigenschappen noemen? Ja.

Laatst las ik over een prachtig gebruik  van de Babemba-stam uit Zuid-Afrika. Wanneer een kind of volwassene zich heeft misdragen, dan verzamelt de hele stam zich onder de centrale boom en gaan om de ‘dader’ heen staan. Om de beurt beginnen ze te praten. Niet over wat er fout was gegaan, maar over alle kwaliteiten van de ‘dader’. Alle mooie en goede eigenschappen benoemt de stam en alles wat deze persoon ooit voor een ander deed. Als ieder stamlid zijn zegje heeft gedaan, wordt hij (of zij) met een feestelijke ceremonie weer verwelkomd in de gemeenschap. Het doet me denken aan het voorbeeld dat Jezus ons geeft. Liefdevol straffen gaat niet om beperken, maar draait om openheid, respect en houden van. En een beetje de weg wijzen: kijk, zo kan het ook! Het geeft vrijheid voor je kind om te kiezen wat het goede is. Een leven in vertrouwen is belangrijk.

close

Tips en inspiratie in je mailbox?

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang elke week inspiratie voor geloof en zingeving in je dagelijks leven.

Sandra Gaakeer
Sandra Gaakeer