Kinderen en tieners met een speciale onderwijsbehoefte in de coronacrisis

Sommige kinderen hebben vanwege een stoornis of persoonlijkheidstype extra begeleiding nodig. Om deze kinderen, jongeren en hun ouders een hart onder de riem te steken en te ondersteunen delen we graag wat tips. 

Niemand had van tevoren verwacht dat we op dit moment massaal thuis aan het werk zouden zijn en dat alle scholen zouden zijn gesloten. Voor de meeste mensen is het dagelijks leven drastisch veranderd. Ook voor kinderen staat het leven op z’n kop. Sommige kinderen hebben er niet veel last van, ze passen zich supersnel aan. Terwijl wij als volwassenen nog van slag zijn, zijn zij al gewend aan een nieuw ritme of een tijdelijk leven met minder ritme.

Maar niet voor alle kinderen en tieners geldt dit. Voor sommigen is de huidige situatie zo ingewikkeld geworden dat ze echt van slag raken. In het bijzonder kan dit gelden voor kinderen die normaal gesproken extra begeleiding krijgen zoals kinderen en tieners met autisme, adhd, dyslexie, een hechtingsstoornis, een beperking of hoogbegaafdheid. 

De extra begeleiding die ze normaal krijgen valt nu vaak weg. Ouders moeten dat nu ineens oppakken. Als je een autistische stoornis hebt en niet kunt leven zonder een vaste structuur en moeite hebt met verandering, is de coronacrisis heel ingrijpend. Kinderen die hoogbegaafd zijn en vaak veel nadenken over maatschappelijke problematiek kunnen overweldigd worden door problemen die ze sociaal-emotioneel nog niet aankunnen. Jongeren met adhd kunnen overprikkeld raken door het gebrek aan structuur en de constante stroom aan informatie vanuit de media. Zo zijn er nog veel meer voorbeelden te noemen van de gevolgen van de coronacrisis voor kinderen en jongeren die normaal gesproken extra begeleiding krijgen. Hoe kun je hen ook in de huidige situatie zo goed mogelijk ondersteunen?

Thuis is thuis

Ouders werken thuis en kinderen krijgen thuis onderwijs. Zorg er voor dat thuis ook echt thuis blijft. Berg bijvoorbeeld na het schoolwerk, de materialen direct op. Leg het op een vaste plek en uit het zicht. Zorg dat er ondanks al het gewerk en gestudeer een gezellige sfeer in huis blijft . Zet bijvoorbeeld juist nu een bos verse bloemen op tafel, of laat je kinderen zelf iets plukken. Houd vaste gezellige momenten erin en leg het werk dan even weg. Kijken jullie altijd op vrijdagavond naar een bepaald televisieprogramma met een zakje chips erbij, laat dit niet achterwege om nog even door te werken, maar houd dat vast. 

Zorg dat je als ouder niet de rol van de docent of begeleider gaat overnemen. Je kind kan bij je komen met vragen over lesstof, maar ga niet actief ‘de meester of juf spelen’. Zorg voor ontspannen momenten. 

Structuur

Kinderen en jongeren die een diagnose hebben, zijn over het algemeen sterk gebaat bij een duidelijke structuur. Maak gebruik van een planning, zodat iedereen weet waar hij of zij aan toe is. Voor kinderen kun je ook gebruik maken van plaatjes (of tekeningen) en kleuren. Schiet hier echter niet in door. Is de ‘schooltijd’ over, maar het huiswerk nog niet af, stop dan gewoon. Is er iets in de hectiek van alledag bij in geschoten, wees dan flexibel waar mogelijk en leg dit ook uit aan je kind. Door wel een structuur vast te houden, maar hier ook relaxed en flexibel in te blijven, houd je het thuis ontspannen en voorkom je teveel stress.

Bewegen

Zorg dat de kinderen en tieners in beweging blijven. Vooral voor tieners met depressieve klachten of voor kinderen die echt niet lang stil kunnen zitten is dit belangrijk, maar natuurlijk is het voor iedereen gezond. Ga, als dat kan, naar buiten voor een wandeling, doe een balspel waarbij je elkaar niet hoeft aan te raken, maak een fietstocht of laat je kinderen de hond uitlaten of in de tuin werken. Lukt naar buiten gaan niet, zorg dan voor beweging in huis. Speel games als Just Dance, Fitness via de Wii U of ga lekker dansen op vrolijke muziek of doe fitnessoefeningen van YouTube en maak er een challenge van: wie kan het langst planken?

Zorg voor verwerking

Voor iedereen is dit een heftige periode. Maar kinderen en jongeren die normaal extra hulp of begeleiding krijgen, hebben het extra zwaar. Hun normale hulp is misschien weggevallen en voor hen kost het verwerken van wat er allemaal gebeurt meer tijd. Help kinderen en jongeren hierbij. Laat hen bijvoorbeeld een vlog maken van de dag, of maak een tiktokfilmpje of een schilderij. Verzin een manier waarop je kind of tiener alles wat er gebeurt een plekje kan geven. 

Laat bijvoorbeeld zien dat klasgenoten ook niet op school zitten. Neem ze bijvoorbeeld mee in de berichtgeving van de leraar, dat is voor het kind of de tiener een directe en betrouwbare bron. 

Frustraties

Bedenk manieren om frustraties te uiten. Deze kunnen makkelijk de kop op steken wanneer je lange tijd dicht op elkaars lip zit. Hang bijvoorbeeld een groot vel papier op, of gebruik een schoolbord of whiteboard en maak een klaagmuur. Bespreek van tevoren wat hier wel en niet op mag komen (taalgebruik). Op de klaagmuur kunnen de kinderen en tieners dingen schrijven waar ze van balen. Het is leuk om daarnaast een ‘jubelmuur’ te maken, een plek waar ze juist hun dankpunten en leuke of grappige dingen kunnen opschrijven. 

Lopen de frustraties te hoog op, zorg dat jij en je gezinsleden zich even kunnen terugtrekken op een eigen plek. Ga pas weer in gesprek als de gemoederen bedaard zijn. Vooral pubers kunnen, zeker wanneer ze bijvoorbeeld ook gedragsproblemen hebben, nogal hard en ruw uit de hoek komen. Ga op zo’n moment niet in discussie, maar kom daar later op terug, als de tiener is afgekoeld. 

Merk je dat er echt dingen mis gaan, omdat bijvoorbeeld bepaalde begeleiding is weggevallen, of omdat een kind echt gedragsproblemen ontwikkelt door weggevallen structuur of door eenzaamheid, schakel dan professionele hulp in. 

Lees meer

Deze blog is geschreven door Saskia de Graaf van de Protestantse Kerk in Nederland. 

 

 

 

 

 

Deel dit verhaal:
Gastblogger

Geschreven door:

Thema: Mijn kind
23 maart 2020
Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Krijg wekelijks inspiratie en praktische tips over geloof in je dagelijks leven in je mailbox.
Wij zullen je gegevens niet aan derden doorgeven.
Nieuwsbrief