Sterven en afscheid nemen: doe je dat alleen?

Eerder deze week schreef ik de blog Begraven, cremeren of toch oplossen? Aanleiding hiervoor was het positieve advies dat de Gezondheidsraad uitbracht bij een nieuwe uitvaartvorm: het resomeren. Hierbij wordt het lichaam van de overledene opgelost in chemische vloeistof. Het artikel leverde nogal wat reacties op. Daarom vandaag een vervolg. Want sterven en afscheid nemen van het leven: beslis je daar zelf over? Of zijn er ook anderen bij betrokken? 

In de reacties las ik vooral wat mensen na hun dood voor zichzelf wilden: “Ik wil na mijn dood gecremeerd worden”, “Ik wil op een natuurbegraafplaats liggen” of “Gelukkig mogen we het allemaal zelf bepalen”.  En juist dat laatste betwijfel ik.

Niemand wil alleen sterven

De heersende gedachte is inderdaad dat we zelf wel bepalen wat er na de dood met ons lichaam gebeurt (of hoe we zelf sterven; zie de discussies rondom euthanasie en voltooid leven). Daar zit een kern van waarheid in, maar het is toch niet het hele verhaal. Een goed voorbeeld daarvan is het sterven zelf. Graag willen we dat we niet in eenzaamheid sterven, maar met onze geliefden in dezelfde kamer. Liefst nog met iemand die tot het einde onze hand vasthoudt.

Wie beslist er over jouw uitvaart?

Maar dit diepste verlangen om verdriet te kunnen delen staat vervolgens bij een uitvaart onder druk. Daarin zijn tegenwoordig de individuele wensen leidend: de “wens van de overledene” moet immers “gerespecteerd” worden. Maar in veel gevallen is er een kring van achterblijvers die ook een weg moeten vinden met hun verdriet. Sterker: wanneer je gelooft dat je na je dood op een betere plek bent (of simpelweg niet meer bestaat) zouden de wensen van die achterblijvers weleens zwaarder kunnen wegen.

Een ingrijpend voorbeeld is het overlijden van een kind. Veel ouders kiezen dan voor een graf op een begraafplaats. Het graf wordt dan een plek waar zij het verdriet dat hun leven bepaalt kwijt kunnen. Een plek om herinneringen in ere te houden. Voor de nabije achterblijvers is zo’n fysieke, concrete plek essentieel voor de verwerking. En in een breder perspectief leert een begraafplaats of urnentuin achterblijvers om te gaan met sterven en rouw.

Praat met elkaar over je laatste wensen

Begrijp me goed: ik zeg niet dat bij je eigen uitvaart de wensen en verlangens van je omgeving altijd leidend zijn. Zo zwart-wit is het allemaal niet. Maar ik geloof wel dat gelijkwaardige gesprekken hierover bij leven erg zinvol kunnen zijn. En niet alleen onder grote druk wanneer iemand al ernstig ziek is. De gedachte dat je eigen dood én uitvaart dus strikt persoonlijk zijn en de ander niets aangaat, bestrijd ik echter. Of misschien wens ik je wel mensen toe die om je rouwen, ook als je er zelf niet meer bent.

Ik wens je mensen toe die om je rouwen.

 

 

 

3 comments on “Sterven en afscheid nemen: doe je dat alleen?
  1. Avatar Mar schreef:

    Het is een aantrekkelijke gedachte dat er evt mensen om je rouwen maar uiteindelijk hoop ik dat ik zelf in vrede ben met mijn agelopen leven als ik sterf.

  2. Avatar Hans schreef:

    ZOOOO Waar!!! ‘Een ingrijpend voorbeeld is het overlijden van een kind. Veel ouders kiezen dan voor een graf op een begraafplaats. Het graf wordt dan een plek waar zij het verdriet dat hun leven bepaalt kwijt kunnen. Een plek om herinneringen in ere te houden’

  3. Avatar Lies Lensink schreef:

    Ik ben vaak naar de begraafplaats van mijn ouders geweest.
    Al weet je dat daar alleen maar het lichaam is.
    En dan keek ik naar boven en praatte ik met hen.
    Dat was heel fijn om te doen.
    Nu hebben ze de graven ontruimt.
    En denk ik aan 2 hele fijne ouders terug.

Deel dit verhaal:
Sjoerd Muller

Geschreven door:

Thema: Met aandacht leven
27 mei 2020
Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Krijg wekelijks inspiratie en praktische tips over geloof in je dagelijks leven in je mailbox.
Wij zullen je gegevens niet aan derden doorgeven.
Nieuwsbrief