Aan welk gebod hou jij je wel (of niet…)?

‘Gij zult niet dit en gij zult niet dat…’ Is dat alles wat iemand zich herinnert van de Bijbel?
In een nieuwe reeks blogs willen we mensen over één van de Tien Geboden laten vertellen. Hoe past dat gebod in hun leven, of juist niet? Als intro even een opfriscursus.

Wat zijn de Tien Geboden ook weer…? Zijn dat die achterhaalde regels, waarvan je niks mag? Misschien, maar misschien ook niet. Ten eerste wordt er in het Hebreeuws niet over geboden gesproken, maar gewoon over ‘woorden’. Het waren oorspronkelijk leefregels voor het Joodse volk, net bevrijd uit Egypte. Hoe ga je goed met elkaar om? Hoe zorgen we dat we allemaal goed kunnen leven?

De volledige tekst
Ik haal de tekst aan uit de Nieuwe Bijbelvertaling. In Exodus 20, vers 1 tot en met 17 staat:
1 Toen sprak God deze woorden:
2 ‘Ik ben de HEER, uw God, die u uit Egypte, uit de slavernij, heeft bevrijd.
(Eerste gebod)3 Vereer naast mij geen andere goden.
(Tweede gebod) 4 Maak geen godenbeelden, geen enkele afbeelding van iets dat in de hemel hier boven is of van iets beneden op de aarde of in het water onder de aarde. 5 Kniel voor zulke beelden niet neer, vereer ze niet, want ik, de HEER, uw God, duld geen andere goden naast mij. Voor de schuld van de ouders laat ik de kinderen boeten, en ook het derde geslacht en het vierde, wanneer ze mij haten; 6 maar als ze mij liefhebben en doen wat ik gebied, bewijs ik hun mijn liefde tot in het duizendste geslacht.
(Derde gebod) 7 Misbruik de naam van de HEER, uw God, niet, want wie zijn naam misbruikt laat hij niet vrijuit gaan.
(Vierde gebod) 8 Houd de sabbat in ere, het is een heilige dag. 9 Zes dagen lang kunt u werken en al uw arbeid verrichten, 10 maar de zevende dag is een rustdag, die gewijd is aan de HEER, uw God; dan mag u niet werken. Dat geldt voor u, voor uw zonen en dochters, voor uw slaven en slavinnen, voor uw vee, en ook voor vreemdelingen die bij u in de stad wonen. 11 Want in zes dagen heeft de HEER de hemel en de aarde gemaakt, en de zee met alles wat er leeft, en op de zevende dag rustte hij. Daarom heeft de HEER de sabbat gezegend en heilig verklaard.
(Vijfde gebod) 12 Toon eerbied voor uw vader en uw moeder. Dan wordt u gezegend met een lang leven in het land dat de HEER, uw God, u geven zal.
(Zesde gebod) 13 Pleeg geen moord.
(Zevende gebod) 14 Pleeg geen overspel.
(Achtste gebod) 15 Steel niet.
(Negende gebod) 16 Leg over een ander geen vals getuigenis af.
(Tiende gebod) 17 Zet uw zinnen niet op het huis van een ander, en evenmin op zijn vrouw, op zijn slaaf, zijn slavin, zijn rund of zijn ezel, of wat hem ook maar toebehoort.’
Dit is de telling zoals die in de meeste protestantse kerken geldt.

De katholieke versie
De rooms-katholieke telling is net anders. Beelden mogen namelijk wel in de rooms-katholieke traditie. De Tien Geboden luiden dan:
Ik ben de Heer, uw God.
1. Gij zult geen afgoden vereren, maar Mij alleen aanbidden en boven alles beminnen.
2. Gij zult de Naam van de Heer, uw God, niet zonder eerbied gebruiken.
3. Wees gedachtig, dat gij de dag des Heren heiligt.
4. Eer uw vader en uw moeder.
5. Gij zult niet doden.
6. Gij zult geen onkuisheid doen.
7. Gij zult niet stelen.
8. Gij zult tegen uw naaste niet vals getuigen.
9. Gij zult geen onkuisheid begeren.
10. Gij zult niet onrechtvaardig begeren, wat uw naaste toebehoort.
(Bron: Katholiek.nl)

Deze pakweg drieduizend jaar oude woorden worden wel beschouwd als eerste grondwet voor een goed samenleven. Ze zijn afzonderlijk gezien niet uniek, want in de omliggende culturen van het Joodse volk kwamen dergelijke geboden ook voor. Uniek is wel dat in de voorafgaande regel een link met God en bevrijding wordt gelegd. Met andere woorden: dit zijn regels om vrij te leven. Filosoof Theo Boer zegt dan ook: ‘De tien geboden gelden door hun brede, algemene strekking wel als een voorloper en grondlegger van verklaringen van mensenrechten’.

Jezus zelf geeft overigens een samenvatting van de Tien Geboden: ‘Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand. Dat is het grootste en eerste gebod. Het tweede is daaraan gelijk: heb uw naaste lief als uzelf. Deze twee geboden zijn de grondslag van alles wat er in de Wet en de Profeten staat’

En jij? Wat kan jij ermee?
Hoe kan jij uit de voeten met deze geboden? Welke heeft voor jou een speciale betekenis en waarom? Heb jij een beroep of levensverhaal waardoor je met één van deze geboden in de knoop komt? Wil je meewerken aan deze serie? Laat het ons weten via een mail naar neeltje @mijnkerk.nl

En ik zeg vanaf mijn vakantieadres: Gij zult genieten…!
Hartelijke groet,
Dominee Fred Omvlee
fred@mijnkerk.nl

Links: zie over de Tien Geboden ook: Protestant.nu:
of Wikipedia.

8 reacties op “Aan welk gebod hou jij je wel (of niet…)?
  1. Avatar Jaap Filius schreef:

    De 10 Geboden. Ik heb er lang absoluut niet mee uit de voeten gekund, behalve dan de duidelijke geboden omtrent stelen, moord en doodslag. Het verbod tot afbeeldingen maken (het 2e gebod) legt nagenoeg ieder mens volledig naast zich neer: wie maakt er immers helemaal nooit foto’s? Ik begrijp dan ook niet dat dit Protestantse gebod nog steeds in de Bijbel is opgenomen. En dan het eren van je vader en moeder. Voor mij geen probleem want ik kom uit een erg evenwichtig gezin waar respect voor elkaar en Gods Woord de basis vormden. Maar wat voor degenen die uit een onevenwichtig of zelfs gewelddadig gezin komen? Erg moeilijk. Als mens kan ik snappen dat die personen juist door dat gebod van de kerk zijn vervreemd. Een oude man in mijn vorige woonplaats Roosendaal raadde mij eens aan om het “Gij zult niet….” te lezen als “Het is niet nodig om…..”. En toen zijn de Geboden voor mij echt gaan leven en hebben ze een vaste plaats gekregen. Deze man was (hij leeft al jaren niet meer) dat het wat God ons wil voorhouden: “Gij zult niet……omdat het niet nodig is. Want Ik ben altijd bij je als je Mij nodig hebt”. Maar nogmaals: bij het eerbied hebben voor je vader en moeder kan dat voor ons mensen ingewikkelder liggen.

  2. Avatar m. schreef:

    ikzelf heb wel het gevoel dat wij tegenwoordig meer zelf moeten uitvinden wat onze normen en waarden zijn.
    Als ik de geboden lees, heb ik me daar niet ten alle tijde aan gehouden en we zijn allemaal mensen en kunnen fouten maken.
    Ik hecht veel waarde aan goed te zijn voor je medemens dus eer je vader en moeder is voor mij heel belangrijk en ik probeer ze elke week op zondag op te zoeken.

    • Avatar Jaap Filius schreef:

      Dat ben ik met u eens. Mijn gevoel is dat dit voor een (groot) deel komt omdat we in een “vrijheid blijheid” samenleving leven waarin het bijna griezelig wordt gevonden om mensen van kind af aan goed te leren wat wel en wat niet mag in een samenleving. Vrijheid is een groot goed, maar we moeten van jongsaf leren om daarmee op een goede en verantwoordelijke manier mee om te gaan: het mag geen vrijbrief zijn om medemensen te kwetsen of in een kwaad daglicht te stellen.

      • Avatar m. schreef:

        Nee,mensen in een kwaad daglicht stellen of kwetsen dat kan nooit de bedoeling zijn. Ja soms zijn mensen niet in staat voor een gezin te zorgen, en dat is voor alle betrokkenen erg moeilijk, waarschijnlijk voor de ouder zelf ook. Het is daarom dat we beter goed op elkaar kunnen passen, dat als er iets mis is, we hulp aan kunnen bieden aan ouders, zodat er een passende oplossing gevonden kan worden. Mensen zijn maar geneigd om het hoofd om te draaien of niet te durven praten als ze dingen zien of horen maar we zouden beter een gesprek aanknopen als we vermoeden dat het niet gaat, dat is moeilijk maar het kan misschien toch de eerste stap zijn tot verbetering. Of doorgeven aan een meldpunt.
        Die zin, het is niet nodig om, spreekt mij ook wel aan,maar voor het eren van je vader en moeder moet er dan iets anders staan;-)

  3. Avatar Marianne schreef:

    Tegenwoordig draaien we zaken om. Passen die geboden mij (nog)? Past dit geloof mij (nog)? Wat wil ik zelf? Niet eens, wat heb ik nodig?
    Het is een uitdaging om deze goddelijke kaders weer te laten zijn wat het zijn: kaders, handvatten. In hoeverre wil ik mij hieraan meten? Of beter gezegd nog: laten meten. We zouden weer eens wat vaker moeten buigen.
    Mijn gedachten gaan vaak onbewust door me heen. Geen idee waar zeker de minder aardige soms vandaan komen. Mijn handelen, daar kan ik wel bewust voor of niet voor kiezen.
    In de geboden zie ik bekommernis om ons. Wij mensen laten God niet onverschillig. Daarom deze wijze raad, met alle ruimte om daar zelf mee om te gaan en invulling aan te geven. We hebben zoiets meegekregen als een geweten. Ik heb alle geboden, letterlijk of figuurlijk, al overtreden. En dan knelt, knaagt of kneutert mijn geweten. Dat noem ik wel eens het fluisterstemmetje van God.
    Het leven is een les in leven. Goed leven.

  4. Avatar alex schreef:

    xd xp dit is een coole blog man i rate it 9/11 😉

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deel dit verhaal:
Gastblogger

Geschreven door:

3 augustus 2014
Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Krijg wekelijks inspiratie en praktische tips over geloof in je dagelijks leven in je mailbox.
Wij zullen je gegevens niet aan derden doorgeven.
Nieuwsbrief