MENUMENU

Wim Kok (80) overleden: hoe belangrijk is ideologie voor jou in de politiek?

Wim Kok, die op 80-jarige leeftijd overleed, was iemand die onze regering wilde leiden zonder ideologie. Hij leidde de eerste kabinetten sinds 75 jaar waarin geen christelijke partijen zaten (het CDA en haar voorgangers). Sindsdien is het nog onvanzelfsprekender om als christen automatisch op een christelijke partij te stemmen. Want ideologie doet er niet zoveel meer toe in de politiek. En toch horen we er weer steeds meer over. Hoe belangrijk is jouw levensovertuiging voor je politieke keuzen?

Zonder christelijke partijen, zonder ideologie

In 1994 gebeurde iets wat niemand eerder had meegemaakt. Niemand wist beter dan dat het CDA of een van de christelijke partijen die deel uit gingen maken van het CDA in de jaren tachtig, deel uitmaakten van de regering. Wim Kok koos anders. Niet omdat het CDA hem tegenstond; hij had immers als vice-premier nog gediend onder premier Ruud Lubbers (CDA). Het paste wel in zijn doel om te regeren zonder ideologie.

Voor alle Nederlanders

Hij was in die zin ook geen PvdA-premier en een echte socialist. Hij wilde de ‘ideologische veren afleggen’ van zijn partij. Hij had als vakbondsbestuurder van het FNV al laten blijken dat hij bruggen kon slaan met werkgevers. Hij hoefde niet zo nodig vast te houden aan ideologische uitgangspunten. Zo wilde hij premier zijn ‘voor alle Nederlanders’.

Doorbraak

Staat een ideologie in de weg om er voor iedereen te zijn en bruggen te slaan? Misschien wel in het Nederland van de vorige eeuw. Het hele maatschappelijke en politieke leven was ‘verzuild’. Iedereen zat in z’n eigen ideologische hokje (protestants, katholiek, socialistisch of liberaal) en het was nodig om bruggen te slaan. Verschillende vertegenwoordigers van die richtingen hadden in de Tweede Wereldoorlog al bij elkaar gezeten om na te denken over een ‘Doorbraak’; ook dominees zaten daarbij. De Doorbraak-beweging legde de basis voor de PvdA. Dus misschien was Wim Kok wel degene die de Doorbraak echt tot stand bracht.

Comeback van de ideologie

Ruim 15 jaar na het vertrek van Kok als premier praten we weer over ideologie in de politiek. Uit angst voor de ‘ideologie van de islam’, maar ook vanuit een verlangen om weer een verhaal te hebben. Politiek lijkt weer meer te zijn dan alleen praktisch met elkaar aan de slag gaan en compromissen zoeken. De politiek van coalities sluiten door compromissen en het polder-model heeft het zwaar. Is dat erg?

Wat is het verhaal?

Misschien is het erg omdat we geen verhaal meer hebben. Waar doen we het voor? Voor welk groter doel dan alleen ons dagelijkse leven en de toekomst van onze kinderen? Dat is ook al heel veel, maar reikt politiek ook niet verder dan ons eigen ik?

Opnieuw verzuiling of een nieuw verhaal?

En waar sluit je je dan bij aan? Waar stem je op? Moeten partijen zich weer kleden met ideologische veren? Moeten ze kleur bekennen? Zodat iedereen kan stemmen op de eigen kleur van zijn eigen levensovertuiging? Ik denk dat dat ouderwets is. Dan krijg je weer de oude zuilen terug van vroeger. Ik denk wel dat partijen best weer meer een verhaal mogen hebben en niet alleen maar cijfers. Wat is als partij jouw verhaal met Nederland, met Europa en de wereld. En hoe wil je dat invulling geven?

Nieuwe doorbraak?

Dan is het niet nodig om langs ‘ideologische lijnen’ op een christelijke of anders-ideologische partij te stemmen, maar stemmen we weer wel op een ‘verhaal’. Vanuit ook het Verhaal waar we zelf in geloven. Dat zou een mooie Doorbraak in de crisis van de politiek in de 21e eeuw zijn.

Deel dit verhaal:
Otto Grevink

Geschreven door:

Thema: Tijd
20 oktober 2018

125 x gelezen
Kaarsjes:
Bekijk meer kaarsjes
Steek zelf een kaarsje aan
Kaars