Dit is waarom ik De Luizenmoeder een goede spiegel vind

Ook ik ben fan van De Luizenmoeder. Hoe kan het ook anders: dingen die op het schoolplein en in de school worden zo uitvergroot, dat iedereen ook wel een beetje moet lachen om zichzelf. We hebben er op school in de lerarenkamer ook heerlijk om gelachen. Toch is het voornaamste compliment voor de NPO-serie dat de humor zo heerlijk incorrect is, in deze tijd waarin we juist genderneutraal, niet-sekstisch en niet onderscheidend moeten spreken. Maar is de humor werkelijk incorrect? Ik denk het niet.

Heel bijzonder

Ja natuurlijk, de uitspraken van de ouders en leerkrachten in De Luizenmoeder zijn op het randje. Nou, zeg maar hele stappen eroverheen. Neem de scène waarin Juf Ank een nieuwe leerling ontvangt die de adoptiedochter is van twee vaders. Nadat ze haar heeft willen verwelkomen met een Japans ‘Konishiwa’ en gebroken Nederlands (alsof ze geen Nederlands kent) en in haar dossier heeft moeten kijken of ze niet Lianne heet in plaats van Rianne, probeert ze aan de klas uit te leggen hoe dat zit met die vaders. ‘Dat vinden wij niet raar, dat vinden wij alleen maar heel bijzonder’:

Tekst gaat hieronder verder

Ongemak

Mijn tenen krommen hierbij, en tegelijkertijd kan ik mijn lach niet houden. Dit is wel heel erg. Maar waarom lach ik nou? Omdat het ergens ook herkenbaar is. Want zo normaal vind ik het niet, een adoptiedochter met twee vaders. Heel gevaarlijk om te zeggen, maar ik bedoel het gewoon in de letterlijke betekenis van normaal: ik kom het niet vaak, eigenlijk nooit, tegen. Ik heb er geen negatieve mening over, welnee. Maar het ongemak dat ik voel bij de uitspraken van juf Ank, is hetzelfde ongemak waarmee ik niet automatisch natuurlijk hiermee kan omgaan. En volgens mij is dat voor meer mensen zo. Herken je dat?

Neem ook de scène over etnisch profileren. ‘Er wordt hier niet etnisch geprofiteerd’:

Tekst gaat hieronder verder

Profileren

Zomaar veronderstellen dat iemand met een mediterraans uiterlijk moslim is, en juist benadrukken dat etnisch profileren niet mag, en dan vervolgens zeggen ‘maar Rianne (de pleegdochter uit Azië) is toch ook uitgenodigd’ als een soort excuus: het is bij elkaar genomen natuurlijk zo incorrect als wat. Maar tegelijkertijd toont het ons ongemak. We willen niet discrimineren, maar juist in onze wens om dat niet te doen, zien we dat we het toch doen, enorm onbeholpen. En maken we het eigenlijk alleen maar erger.

Normaal

De meest normale van het stel, behalve luizenmoeder Hannah zelf, lijkt wel de nieuwe conciërge te zijn. Een man weliswaar met PTSS, die nog Volkert heet ook; de directeur toont, uitvergroot, hoe ongemakkelijk we ons kunnen voelen bij iemand die een onduidelijk verleden heeft. Maar hij heeft tot in de derde aflevering een rustgevende rol. ‘Moslims zijn niet zo moeilijk hoor’ zegt hij als de Turkse pizza’s voor ‘de moslims’ zijn vergeten voor de participizza-avond:

Tekst gaat hieronder verder

Spiegel

Congiërge Volkert laat zien wat de hele serie eigenlijk doet. Volkert is een spiegel van onze gedachten, en de serie is dat ook. Natuurlijk is veel wat er gezegd wordt in De Luizenmoeder verschrikkelijk incorrect. Maar wat de Luizenmoeder vooral doet is spiegelen hoe er onder de politieke en sociale correctheid die we met zijn alle nastreven, en waar we elkaar vooral op afrekenen, niet zozeer veel incorrectheid zit, maar wel veel ongemak. We zoeken nu een keer woorden om anderssoortige situaties en mensen die ‘anders’ zijn (ik zet het al tussen haakjes om te voorkomen dat ik erop beoordeeld word) te beschrijven en daarmee ook te begrijpen. Niet alles en iedereen is hetzelfde, en we zijn ongemakkelijk in de omgang daarmee. Maar dat mogen we eigenlijk niet zeggen. Oude beelden en woorden spelen ons daarbij parten. Deze serie laat zien: zo is het nu eenmaal. En veel kan er niet en mag niet. Maar we mogen ook er best wel eens bij ontspannen en met elkaar kijken hoe we met nieuwe situaties en andere mensen om kunnen gaan. Want het is gewoon ingewikkeld. Laten we daarin elkaar eens de hand in schudden.

Dag, dag, dag ouders van groep 3

En laten we ook vooral lachen om onszelf. Want als ik om half negen op het schoolplein loop, dan zie ik ze staan voor het raam: de ouders van groep 3. Ik kon me inhouden, maar ik had de neiging om te zingen:

 

Dominee Otto Grevink schreef over De Luizenmoeder:

Waarom ik van clowns hou en ze ook in de bijbel vindt
Waarover wil jij verder praten na De Luizenmoeder? Kies jouw favoriet!
Heb jij vertrouwen in de kanjertraining?
Hoeveel belang hecht jij aan de testresultaten van je kind?
Hoe geef jij seksuele voorlichting? Net als juf Ank?
Hoe jaloers kun jij zijn op wat iemand anders krijgt?
Wie gun jij iets uit het lief-en-leed potje van De Luizenmoeder?
Dit is waarom ik De Luizenmoeder een goede spiegel vind

Reageren

Reacties

Deel dit verhaal:
Otto Grevink

Geschreven door:

Zoeken:

Populaire berichten

Kaarsjes:
Bekijk meer kaarsjes
Steek zelf een kaarsje aan
Kaars