MENUMENU

Ruud Lubbers herinner ik me aan deze vijf dingen

Ruud Lubbers was de premier van mijn jeugd. Hij was ruim 12 jaar onze minister-president. Daarna minister van Staat, een soort eretitel. En af en toe dook hij weer op. Als informateur, of behartiger van vluchtelingen of het klimaat. Vandaag overleed hij op 78-jarige leeftijd. Ik blijf hem herinneren aan vijf dingen.

Van algemene minister naar minister-president

Lubbers

Vijf oud-premiers: Piet de Jong, Dries van Agt, Ruud Lubbers, Wim Kok en Jan-Peter Balkenende (vlnr)

In Nederland kennen we geen president, maar een koning. En we kennen eigenlijk ook geen president onder de ministers. Ja, hooguit in de letterlijke zin. De president van de ministers zit de andere ministers voor in de ministerraad. Maar verder is hij ‘gewoon’ minister van Algemene Zaken. Onder Lubbers veranderde dat. Hij was de eerste premier, de eerste. Onder zijn gelijken, ja natuurlijk, maar hij bepaalde de koers, en ging soms tegen zijn ministers in. Elke tijd heeft zijn leiderschapsstijl. En ook als teamleider of manager zul je steeds weer een nieuwe visie op leiderschap voorgespiegeld krijgen, of moeten uitvinden. En van elke leiderschapsstijl zul je wel een bijbelse achtergrond vinden in een koning, richter, profeet of herder. Mij blijft van Ruud Lubbers bij dat hij in persoon het kabinet was. En daarmee was hij misschien een trendsetter, of zijn tijd vooruit.

Wijsheid komt met de jaren

Na zijn minister-presidentschap herinner ik me Ruud Lubbers als een warm pleitbezorger voor vluchtelingen en het klimaat. Hij werd Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen bij de Verenigde Naties. En hij gaf nogal eens commentaar vanaf de zijlijn op de snelheid waarmee nieuwe kabinetten werk maakten van hun klimaatagenda. Dat mocht wel wat sneller. Dat leverde hem wel eens kritiek op of hij die zaken niet beter had kunnen regelen toen hij zelf achter de knoppen zat. Wijsheid komt blijkbaar met de jaren, dacht ik dan. Of: als je niet meer in centrum van de macht staat, zie je soms beter hoe de wereld eraan toe is. Dan kun je je invloed alsnog gebruiken om dingen recht te zetten, of meer werk ergens van te maken waar je eerder niet aan toe kwam. Wijsheid is ook in de bijbel iets van een oudere generatie. En het Spreuken-boek vraagt bijvoorbeeld nadrukkelijk respect voor de ouderen. Zijn wij dat misschien vergeten als we tegen oude mensen zeggen: jullie hebben je tijd gehad? Ik luister graag naar oud-premiers. De ‘wijsheid achteraf’ kan ook nu nog iets goeds teweeg brengen

Wat voor Democratisch Appèl?

Lubbers’ minister van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek met de toenmalige paus Johannes Paulus II

Lubbers was premier in een tijd dat de verschillen in christelijke geloofsrichting steeds minder belangrijk werden in de politiek. Drie partijen waren gefuseerd tot het ene CDA, met katholieken en protestanten. Lubbers ging nog een stap verder. Hij was bijkans anoniem in zijn geloof. We wisten dat hij katholiek was, maar zijn beleid, en ook niet de taal waarin hij zich uitte, was niet uitgesproken christelijk. Daarin was hij anders dan zijn voorganger Van Agt, die als minister nog in gewetensnood had verkeerd over abortus. Lubbers was een no-nonsense politicus, en geloof speelde in het openbaar bij hem geen rol. Dat maakte het christelijke profiel wat vager, en wellicht ook wat minder herkenbaar. Of dat erg is weet ik niet. Het was wel kenmerkend aan de politiek van Lubbers, die daarmee een kind van zijn ontkerkelijkende tijd was. Dat uitgerekend hij dan de premier was die paus Johannes Paulus II in Nederland ontving, kon dan toch ook weer niet verhullen waar zijn roots lagen.

Warme band met de koningin

Ruud Lubbers had een warme band met Koningin Beatrix. Ze waren generatiegenoten en kwamen in dezelfde roerige tijd aan de macht. Macht maakt eenzaam. En zij raakten bevriend. Dat maakte voor mij die wat afstandelijke koningin menselijker. Ook zij had een goede collega nodig, een vriend in het vak, iemand die snapt in welke positie je zit en de ins en outs kent van waar je mee bezig bent. Lubbers klapte nogal eens uit de school over wat hij met de koningin besprak, herinner ik me ook van de laatste keer dat hij informateur was. En dat gaf niet. Dat was Lubbers. De vriend van de koningin. Het is goed voor mensen die eenzaam in hun vak staan dat ze iemand dichtbij hebben die hen begrijpt. Echte vrienden zijn belangrijk.

De groetjes van Ruud

Ja, en nog één extra ding dat ik me van Lubbers herinner: in die tijd kwam André van Duin met zijn Animal Crackers in de Jaap Aap show. Hij had daarmee al Prins Berhard verleid om met een chimpansee op zijn arm voor het Wereld Natuur Fonds een promotiepraatje te houden. En Ruud Lubbers was een dankbare afsluiter elke week, met zijn persiflage: ‘tuut, tuut, tuut, de groetjes van Ruud.’ Groetjes die hij deed ‘mede namens Ria, en de rest van de regering.’ Dat kan alleen maar in Nederland, dacht ik dan. Dat ook een minister-president als Ruud Lubbers gewoon Ruud blijft, in dezelfde oude auto, getrouwd met Ria. Aan haar denk ik vandaag nog het meest. Groetjes, en sterkte, mevrouw Ria Lubbers, van ons allemaal!

Reageren

Reacties

Deel dit verhaal:
Otto Grevink

Geschreven door:

Zoeken:

Populaire berichten

Kaarsjes:
Bekijk meer kaarsjes
Steek zelf een kaarsje aan
Kaars